Neden bazı köpek ırklarına kısıtlamlar getirilir?
Bazı yabancı ülkelerde değişik köpek ırklarının sahiplenmesinde ve bu ırkların barındırılması, eğitimi konularında kısıtlamalar getirilmiştir.
Kısıtlamalar ülkeden ülkeye ve bazen de bir ülke içinde eyaletten eyalete değişiklikler gösterir. Örneğin Almanya da bir eyalette kısıtlanan bir ırk diğer eyalette aynı şartlar altında kısıtlanmaz. Kısıtlamalar ırklar belirtilerek olabildiği gibi, belli bir ağırlığı geçtiği zaman tüm köpekleri de kapsayabilmektedir. Kısıtlamalar o ırkı üretmeme, halka açık yerlerde ağzı açık gezdirmeme veya hiç gezdirmeme, ödenecek yıllık verginin yüksek olması, köpeğin barındırıldığı yerdeki güvenliğin arttırlılması ve benzerleri gibi değişiklikler göstermektedir.

Bazı köpek ırklarına kısıtlama getirilmesinin ilk sebebi insan hayatını tehdit etmeleridir. Rottweiler, Dobermann, Alman çoban köpeği gibi ırkların saldırıları kendini korumasını bilmeyenler, çocuklar ve yaşlılar için rahatlıkla öldürücü olabilmekte ve bu tür ırklar tarafından ölümler de olmaktadır. Bunun yanında aynı cüsseye sahip bir golden, labrador veya diğer ırklar da saldırganlık gösterdikleri zaman aynı tehlikeyi gösterebilirler. Zaten bu yüzden de bazı yerlerde belli bir ağırlığın üstündeki köpeklere de kısıtlama uygulanır.(Bu tür kısıtlama yaygın değildir fakat bazı ülkelerde bu tür kısıtlamanın getirilmesi için çalışılmaktadır.) Fakat bütün bunların yanında genellikle kısıtlama getirilen köpekler kullanıldıkları işler nedeniyle saldırganlık göstermeye daha meyillidirler ve eğer çalışan bir soydan geliyorlarsa zaten yaptıkları iş de de saldırganlık göstermeleri gerekmektedir. Bunlar koruma ve dövüş köpekleridir. O yüzden de kısıtlama getirilen ırklar genellikle dövüş ve koruma görevi yapan ırklardır. Bu ırkların bütün bireylerinin insanlara zarar vermesi, saldırganlık göstermesi gerekmemektedir. Fakat bir köpek çalışan bir soydan geliyorsa bunlardan alınacak yavrular yaptıkları işle ilgili eğitim almasalar dahi geldikleri soyla ilgili olarak şeceresinin yaptığı iş ile ilgili davranışları gösterirler. Örneğin iyi bir av kanından gelen bir yavru av eğitimi almasa dahi ava yabancı değildir, kendi kendine eğitimsiz olarak dahi av yapabilir. Koruma kanından gelen bir köpek eğitim almadan dahi sert ve saldırgan, zaman zaman kontroldan çıkan bir köpek olabilir. Dövüş köpeği kanından gelen yani ana, baba ve ataları hep dövüştürülmüş bir köpekde hiç dövüştürülmese, bu konuda eğitilmese dahi diğer köpeklere herhangi bir köpeğin saldırganlığından daha çok saldırganlık gösterir. Köpekler yeteneklerini gelecek nesillere taşırlar bu yüzden de çalışan görev köpeklerinin üretiminde devamlı çalışan köpekler kullanılır araya hiç show köpeği sokulmaz.

Saldırganlık sadece kısıtlama getirilmiş olan ırklar için geçerli değildir. Bütün köpekler zaman zaman saldırganlık gösterebilirler. Saldırganlığın çeşitli sebepleri ve türleri vardır. Bazıları normal köpek davranışı olduğu halde bazıları davranış bozukluklarından da kaynaklanabilir. Bunlar bazı ırklara özgü kalıtımsal davranış bozuklukları da olabilir. Köpeğin gösterdiği saldırganlıkda insanı tehdit eden ilk unsur köpeğin cüssesi, ikincisi de ırkına bağlı olan karakteristik yapısıdır. Ufak cüsseli fakat çok saldırgan olan ırklar olsa dahi cüsseleri yüzünden insanlar için tehdit oluşturmazlar.

Yukarıda belirttiğim sebeplerden dolayı saldırganlık riski yüksek ırklar ile belli bir cüssede olan köpeklere bazı ülkeler kısıtlamalar getirirler. Bu ırkların saldırgan olmayacak bireyleri olsa da kimin hangi soydan köpeğe sahip olduğu, hangi köpek sahibinin ne kadar tecrübeli ve bilgili olduğu bilinemeyeceğinden yasaklama köpek sahipleri yerine ırka getirilmiştir. Aynı silahda olduğu gibi. Silah da kanunlara saygılı, normal ruh yapısında insanların elinde öldürücü olmazken kimlerin eline geçeceği bilinmediğinden yasaklanmış ve ruhsata bağlanmıştır.

Türkiye'de köpekler için böyle bir kısıtlama yoktur. Yarım yamalak hazırlanmış hayvanları koruma yönetmeliği çıkarılmış olsa da işlememektedir. Yönetmelik üçüncü kısım, Birinci bölüm, madde 12, b şıkkında "b) Pitbull Terrier ve Japanese Tosa gibi çevresine tehlike arz eden hayvanlar sahiplenilemez, üretilemez ve satılamaz." ibaresi bulunur. Burada Pitbull Terrier ve Japanese Tosa gibi denilerek "gibi" köpekler hangileridir tek tek belirtilmemiştir. Sadede bu iki ırka yasak getirilmiş gibi algılansa da "gibi" diyerek başka ırklar da hedef gösterilmiş fakat açıklanmamıştır. Örneğin pitbulllar insanlar için doberman ve rottweiller ırklarından daha az tehlikeli olmaktadırlar. Pitbullar diğer köpeklere karşı daha fazla saldırganlık gösterirken insanlara karşı olan saldırganlıkları doberman, rottweiler gibi köpeklerden daha düşük olduğu yapılan istatistiklerde bellidir.

Kısıtlama geitirilmiş ırklara verilecek eğitim ile bu köpekleri sahiplenecek kişi köpeği kötü amaçla kullanabilir. Örneğin köpekle gasp, soygun yapabilir, bir insanı öldürebilir. Bu tür köpeklere eğitim verecek olan eğitmenin kanunlar çerçevesinde köpek sahibinden bazı belgeleri istemeli, onun sabıkası hakkında bilgi sahibi olmalı ve uygun olmayan kimselerin köpeklerine verdiği eğitimle o köpeğin karışacağı bir olaydan da sorumlu olmalıdır. Bu gene bazı ülkelerde böyle iken Türkiye'de değildir.

Neden her ırkla ilgilenmiyorum?
Yurtdışında bazı kısıtlamalar getirilmiş olan pitbull, staffordshire terrier, rottweiler, doberman, dogo Argentino ve benzeri köpekler ve alan koruma, adam koruma gibi köpeğin saldırganlığını gerektiren eğitimler için tarafımdan hiçbir hizmet verilmez, köpek sahiplerine bu konuda herhangi bir öneride bulunulmaz.
Çünkü;

1- Köpeklerin şecereleri genel karakter yapılarını bilmek için önemlidir. Yukarıda açıkladığım nedenlerle ilgili olarak bu köpeklerin nereden geldikleri, verilen şecerelerin nasıl verildiği ve şeceredeki soy ile ilgili bilgi sahibi olmak mümkün değildir. Dolayısı ile nereden geldiği belli olmayan, şeceresinde ne karakterde köpekler olduğunu bilmediğim köpeklerle çalışmak istemiyorum.

2- Bana gelen köpek saihibi ile ilgili herhangi bir araştırma yapamam, köpeğin ne amaçla kullanacağından emin olamam. Dolayısı ile benim ilgilendiğim bir köpeğin istenmeyen herhangi bir olaya karışmasını istemiyorum.(genellikle bu tür ırk sahiplerinden gelen talepler "köpeğimin yabancılara karşı saldırgan ve canı pahasına bulunduğu yeri korumasını istiyorum", "köpeğim herkese kendini sevdiriyor ben yabancılara karşı saldırgan olmasını istiyorum", "köpeğim kendini kimseye sevdirmesin" gibi köpeği insanlara karşı saldırgan yapma yolundadır)

3- Davranış düzeltme ve köpek eğitiminin bir garantisi yoktur. Bir eğitmenin yardımı ile eğitilen bir köpek sahibi ile yaşamaya başladığında sahibinin ona karşı olan tutumu üzerine davranışlarında değişiklikler gösterebilir. Böyle bir durumda istenmeyen bir olayla karşılaşıldığında köpeğin eğitimi için benden yardım alındığının söylenmesini istemiyorum.

4- Bu tür ırklarla çalışmak zaman zaman riskli olmaktadır. Köpek sahibinin tecrübe ve yeteneğini bilmeden, köpek görülmeden eğitim ve davranış düzeltme ile ilgili herhangi bir öneride bulunmak istemiyorum.

Kısıtlamalar getirilmiş olan köpek ırkları sahiplenilmemelimidir?
Kısıtlama getirilen ırklar bilinçli sahiplerin elinde insanlar için tehdit oluşturmayabilirler, ya da bu risk aza indirilebilir. Fakat herkesi bilinçlendirmek mümkün olmadığından bu tür köpeklere kısıtlamalar getirilmiştir. Bu tür ırkların fanatikleri ise kısıtlamalar getirilen ülkelerde bu kısıtlamalara karşıdırlar ve "Kötü köpek yoktur. Kötü köpek sahibi vardır, köpeği sahipleri ne yaparsa köpekde öyle olur" demektedirler. Köpeklerin davranışlararından sahiplerinin sorumlu olduğu, onlar köpeklerini nasıl yetiştirirlerse köpeklerinde ona göre davranacağı doğrudur. İster kısıtlama getirilmiş ırklar olsun ister diğer ırklar her köpek saldırganlık gösterebilir, her köpek cüssesi itibarıyla insanlar için tehlikeli olabilir. Örneğin jack rusell terrier yetişkin bir insan için ne kadar saldırgan olsada bir tehdit teşkil etmez ama bir bebeği veya 1-2 yaşında bir çocuğu rahatlıkla ölümcül derecede yaralayabilir. Jack russel terrier muhtemelen bütün bull terrier ırklarından daha saldırgandır. Her köpeğin saldırganlık göstererek tehlikeli olabilme olasılığı olduğu için özellikle bazı ırkları kısıtlamak pek akla uygun gelmemektedir. Dobermann ile golden veya labrador retriever arasında cüsse olarak fazla bir fark olmamasına rağmen, golden ve labrador ırkları uysal olarak bilinir ve buna karşılık dobermann kısıtlanan ırklar arasında ilk sıraları alır. Golden ve labrador retrieverların saldırganlıkları sonucu kötü derecede yaraladıkları insanlar da vardır. Belli bir cüsseyi geçmiş yetişkin bir insanın durduramayacağı veya zorlanacağı bir güçte, yapıda köpek sahiplenen kişilerin köpek konusunda bilinçli olmaları, bu konuda kendilerini eğitmeleri gerekmektedir. Aksi halde istenmeyen bir olayla karşılaşmak her zaman mümkündür. Rotweiller gibi güçlü bir köpeğin saldırganlık gösterdiği bir durumda kontrol edilmesi özellikle bayanlar ve zayıf yapılı kişiler için hemen hemen mümkün değildir. Hiçbir köpeği eğitim ile tamamen kontrol altına alamazsınız. Eğitimin yüzde yüz garantisi yoktur. Köpeğiniz rage sendromu gösterebilir, sakin olan köpeğiniz birden bire kontrolden çıkabilir, köpeğinizde olabilecek hormonal değişiklikler sonucu köpeğiniz davranış bozuklukları gösterebilir. örneğin tiroid bezinin normalin dışında çalışması, kandaki protein oranı vs. köpeklerin davranışlarını zaman zaman değiştirebilir ve köpeğin eğitimli olması bu davranışları kontrol altına almaya yetmeyebilir. Bütün bu olumsuzluklar için gerekli önlemler alındığı takdirde bu köpeklere de rahatlıkla bakılabilir. Diğer tarafdan bu tür köpek sahipleri yaşadıkları toplumun içinde diğer insanlara da saygılı olmalı ve köpekleri ile toplum içinde tedirginlik yaratmamalıdırlar.

Kısıtlamalar getirilmiş olan köpek ırkları
Kısıtlama getirilmiş olan köpek ırkları ülkeden ülkeye değişiklikler gösterir. Bazı ülkeler bunları aralarında sınıflara ayırır 1. 2. 3. katagori köpekler olarak sınıflayarak kısıtlama derecelerini belirlerler. Bizim köpeğimiz olan Kangal ve Akbaş da dışarıda bazı ülkelerde yasaklılar sınıfına alınmışlardır. Bu da büyük ölçüde dövüşcülerin sayesinde olmuştur.

Kısıtlama getirilen köpekler genellikle aşağıda belirtilen ırklardır. Bunlar ülkeden ülkeye farklılıklar gösterir. Bazen Almanya gibi eyaletleri olan ülkelerde bölgeden bölgeye de farklılıklar gösterir.

American Staffordshire Terrier
Pitbull Terrier
Staffordshire Bull Terrier
Bull Terrier
Neopolitan Mastiff
Spanish Mastiff
Dogue de Bordeux
Dogo Argentino
Fila Brasileiro
Roman Fighting Dog
Chinese Fighting Dog
Bandog
Tosa Inu
Akbash
Alabai
Briard
Beauceron
Bullmastiff
Dobermann
Estrela Mountain Dog
Komondor
Kangal
Kuvasz
Maremma
Mastiff
Pyrenean Mastiff
Pyrenean Mountain Dog
Rottweiler
Tibetan Mastiff