|
POZİTİF PEKİŞTİRME
İNSANLAR İÇİN DE GEÇERLİMİDİR?
Pozitif pekiştirme insan dahil bütün canlılar için geçerlidir.
Bazı davranışlarımız bilerek veya bilmeyerek başkaları tarafından
pekiştirildiği sürece o davranışlarımızı tekrarlama olasılığımız
artmaktadır. Pozitif pekiştirme okullarda öğrenciler üzerinde
ve otistik
çocukların eğitiminde kullanılmaktadır. Ayrıca
pozitif pekiştirmeyi herkes herkesin üzerinde deneyebilir
ve kullanabilir.
Bir arkadaşınıza gittiğinizde size ikram ettiği elmalı keki
çok iyi yaptığını, hiç böylesini yemediğiniz söylerseniz ve
sizi tekrar davet ettiğinde gene aynı keki ikram ederse ve
siz aynı övücü sözlerinize devam ederseniz, arkadaşınızın
bundan sonraki davetlerinde size aynı keki yapma olasılığı
artar ve muhtemelen her ziyaretinizde aynı keki yersiniz.
Benim yurtdışından mail-order ile ısmarladığım kitap, dergi
vs.leri postacının apartmanın girişine bırakması üzerine kayboluyorlardı.
Bir gün postacı iadeli taahütlü bir mektubu yukarıya getirdiğinde
bir miktar para verdim, bu bir iki defa daha tekrarlandı daha
sonra bana gelen bütün mektupları postacı yukarı kapıya getirmeye
başladı. Benim yaptığım postacının yukarı çıkarak kendi kendine
yaptığı işi para vererek pekiştirmem oldu. Yaptığı davranışı
pekiştirilen postacı bu davranışına devam etmeye başladı.
Pekiştireç olarakta parayı kullanmış oldum. Pozitif pekiştirec
organizmanın sevdiği birşey olmak zorundadır. Burada insan
konu olduğu için para onun sevdiği ve hoşlandığı bir pekiştirec
olmuştur. Eğer köpek olsaydı bu yiyecek olabilirdi.
Pozitif pekiştirmeyi insanlar üzerinde kullanarak hayatınızı
kolaylaştırabilir, onları istediğiniz doğrultuda, haberleri
bile olmadan yönlendirebilirsiniz. Sizi sık aramayan bir arkadaşınız
veya yakınınıza sizi telefonla aradığında ne kadar sevindiğinizi,
onu çok özlediğinizi ve bunun gibi onun hoşuna gidecek şeyleri
söylediğinizde onun sizi arama olasılığını arttırırsınız.
Fakat aksini yaparsanız "neden aramıyorsun, sende ne
biçim adamsın, insan aradabir arar" gibi sözler söylerseniz,
bu sözler hoşuna gitmeyeceği için esasında onun sizi daha
az aramasını sağlamış olursunuz.
Sınıfta el kaldırmadan konuşan bir öğrenciye öğretmen söz
verirse ve birkaç defa tekrarlarsa bu öğrencinin artık el
kaldırmadan konuşması, konuşmasına izin verildiği için pekiştirilmiş
olur ve bu davranış devam eder gider. Fakat aksi yapılıp el
kaldırmadığı zaman konuşması dinlenmezse ve el kaldırdığı
zaman konuşmasına izin verilirse el kaldırması pekiştirilmiş
olur ve öğrenci artık elini kaldırmadan konuşmak istemez.
Bunun gibi pozitif pekiştirmeleri siz işyerlerinizde de uygulayabilirsiniz.
Örneğin yan masanızda çalışan arkadaşınız faxın yanına gidipte
size ait olan faxları alıp size getirdiğinde onu memnun edici
sözlerle teşekkür ederseniz ve bir kaç defa tekrarlarsanız
artık arkadaşınız her faxın yanına gittiğinde size ait olanları
da alıp getirecektir. Çünkü siz onun bu davranışını güzel
sözlerle pekiştirmiş oldunuz.
|